Vossius Center for History of Humanities and Sciences

Photographer: Eduard lampe

prof. dr. M.T.C. (Marita) Mathijsen-Verkooijen


  • Faculty of Humanities
    Capaciteitsgroep Nederlandse Letterkunde
  • Visiting address
    P.C. Hoofthuis
    Spuistraat 134  Amsterdam
    Room number: 4.45
  • Postal address:
    Spuistraat  134
    1012 VB  Amsterdam
  • M.T.C.Mathijsen-Verkooijen@uva.nl
    T: 0205254723
    T: 0205253391

Contact

Op het universiteitsnummer ben ik niet vaak bereikbaar. Probeer mijn huisnummer: 0206791767. Het best bereikbaar ben ik met e-mail. Voor dringende zaken: 0648560308.

Onderzoek

De nadruk bij mijn onderzoek ligt op het gebied van de negentiende eeuw en van de editiewetenschap. Mijn studies op het gebied van de Nederlandse literatuur van de negentiende eeuw zijn voor een deel bij elkaar gebracht in Nederlandse literatuur in de Romantiek . In De gemaskerde eeuw heb ik mijn opvattingen over de mentaliteit van de negentiende eeuw beschreven. Voor editeurs en degenen die zich verdiepen in de editiewetenschap stelde ik Naar de letter samen, waarin ik theorie en praktijk van het editeren verbind. Hiervan verscheen in 2010 een nieuwe druk met een toelichting. Op het gebied van de moderne letterkunde publiceerde ik studies over Harry Mulisch en Hans Faverey. Ter gelegenheid van de aktie Nederland leest heb ik recent een studie over Twee vrouwen gepubliceerd, waaraan toegevoegd een studie over zijn hele oeuvre. Tevens was ik in 2008 op de website van De Bezige Bij beschikbaar als `Mulisch-consulent'. Sinds zijn overlijden ben ik een van de drie executeurs-testamentair van zijn nalatenschap. Onder mijn redactie is verschenen: Boeken onder druk. Censuur en pers-onvrijheid in Nederland sinds de boekdrukkunst. Eind 2013 verscheen de cultuurhistorische monografie Historiezucht. De obsessie met het verleden in de negentiende eeuw. In Teylers Museum was er een tentoonstelling aan gewijd. Op dit moment werk ik aan een biografie van Jacob van Lennep. Die verschijnt als alles goed gaat in 2017. Daarna komt een persoonlijke literatuurgeschiedenis van de 19e eeuw. 

Onderwijs

In elk studiejaar ben ik beschikbaar voor gastonderwijs en voor cursussen bij de Illustere School. Tutorial-studenten kunnen zich in overleg met hun mentor bij mij aanmelden, met name als het gaat om edities en om negentiende-eeuw studies. Ik heb tutorials begeleid over Willem Kloos, Willem Witsen, de Vereeniging voor Oude Letterkunde etc. Scripties begeleid ik op dezelfde gebieden.   

Dissertatiebegeleiding

Vanaf september 2004 begeleidde ik het NWO-project The construction of the literary past. Hieraan waren verbonden de aio's Karin Hoogeland, Francien Petiet, Jan Rock en de post-doc Lotte Jensen. De laatste drie hebben hun onderzoek afgerond. In het kader hiervan verscheen ook het boek Historiezucht. Op 19 september 2008 is Saskia Pieterse bij mij cum laude gepromoveerd op een studie over de Ideen van Multatuli. De promoties van Bert Vreeken op Museum Willet en Bram Noot over het katholiek leesonderwijs hebben in 2010 plaatgevonden. Jan Rock promoveerde op 12 november 2010. Zowel Saskia Pieterse als Jan Rock werden promovendus van het jaar. Francien Petiet promoveerde eind 2011 en kreeg belangstelling in de landelijke pers voor haar onderwerp. Behalve aio's begeleid ik ook buitenpromovendi, voor wie ik regelmatig werkbijeenkomsten organiseer. Eerder was ik als promotor of copromotor betrokken bij de promoties van o.a. Lisa Kuitert, Annemarie Doornbos, Goffe Jensma, Lex van de Haterd, Yra van Dijk. In december promoveerden Peter Janzen en Frans Oerlemans op 'De Amsterdamse jaren van Willem Kloos. Kees Fens en Harry Mulisch kregen uit mijn handen een eredoctoraat aan de Universiteit van Amsterdam. In 2011 werd ik bekroond tot supervisor van het jaar door het onderzoeksinstituut ICG. 

Op idt moment mag ik geen hoofdpromotor meer zijn van een dissertatie. Wel kan ik optreden als tweede promotor.

Postacademisch onderwijs en de Illustere School

De capaciteitsgroep Moderne Nederlandse Letterkunde verzorgt regelmatig mastercourses, waarvoor via het contractactiviteitenbureau van de Faculteit der Geesteswetenschappen ingeschreven kan worden. Bij enige van de courses ben ik betrokken. Daarnaast ben ik betrokken bij het onderwijs van de Illustere School, waarvoor ik cursussen organiseer over Nederlandse letterkundige onderwerpen. Ik ben ook betrokken bij het HOVO-onderwijs aan de Vrije Universiteit.

Bestuur

Tot mijn bestuurswerkzaamheden behoren: bestuur Stichting J.I. de Haan, adviesraad Menno ter Braak Stichting, adviesraad Stichting Willem Witsen,  bestuur Stichting Ons Erfdeel, beoordelingscommissies NWO, peer review beoordelingen De Negentiende Eeuw, lid History of Humanities, adviesraad Limburgs Portaal, bestuur Nederlands Letterkundig Museum (secretaris), voorzitter Stichting Harry Mulisch Huis.

Activiteiten buiten de academie

De uitstraling van een vak als Nederlandse Letterkunde naar een breed publiek is belangrijk, ook voor de Universiteit. Daarom richt ik me geregeld tot een brede kring van lezers. Ik schreef columns en schrijf artikelen voor NRC, ik geef lezingen door het land, ik ben betrokken bij Spui 25, ik schrijf af en toe voor Het Parool en De Groene, ik nam interviews af voor Het Gesprek en ik neem deel aan openbare discussies. Verder heb ik, samen met enige leden van mijn onderzoeksgroep de website 19e eeuw van de Literatuurgeschiedenis DBNL verzorgd. In mijn pamflet De afwezigheid van het verleden klaag ik de manier waarop in Nederland met het openbare en particuliere verleden omgegaan wordt aan. Voor de componist Joan Berkhemer schreef ik de tekst van de cantate `De dood van Michiel de Ruyter' voor bariton, koor en orkest. Voor Home Academy nam ik een reeks colleges over de negentiende-eeuwse Nederlandse literatuur, over het oeuvre van Harry Mulisch en over De hang naar historie, op. In de Hanlo-lezing 2009 houd ik een pleidooi voor meer creativiteit in de stijl van de wetenschap. De Huizinga-lezing 2009 had als titel: De historische sensatiezucht.  In 2010 hield ik in Gent de Pacificatie-lezing. In hetzelfde jaar sprak ik de eerste Jacob van Lennep-lezing uit, onder de titel Het uitwendig schrijverschap. Een aantal van mijn lezingen en essays is gebundeld in Vroeger is ook mooi (2011). Het essay Seks in Limburg (2012) over mijn jeugdervaringen trekt de nodige aandacht, evenals De Limburger als de ander . Ik schreef een uitgebreid artikel over de veranderde natuurbeschouwing in Kasteel Groeneveld. Buitenplaats voor stad en land ( 2012 ). In China gaf ik op 31 augustus 2012 een lezing over Harry Mulisch. Zie  http://www.chinawriter.com.cn/news/2012/2012-08-31/139810.html . In mijn boek Historiezucht, (Vantilt, 2013) dat een uitwerking is van het NWO-project The Construction of the Literary Past, probeer ik een academische benadering te combineren met een toegankelijke stijl en verwerking.

Emeritaat

Op 30 oktober 2009 heb ik een openbaar college gehouden in verband met het bereiken van de pensioenverplichte leeftijd. De titel van mijn college was: De bevrijding van de albatros. Ik blijf bij het onderwijs van de Universiteit betrokken. Ter gelegenheid van het emeritaat is onder redactie van Lotte Jensen en Lisa Kuitert het boek Geluk in de negentiende eeuw samengesteld (uitgeverij Bert Bakker). Tevens werd mij een album aangeboden: `Geloof mij Uw oprechte en dankbare Vriend', Brieven uit de Nederlandse letteren . Dit is gepubliceerd op de DBNL (zie de link hieronder). Ook werd ik toen benoemd tot Officier in de Orde van Oranje Nassau.

Publicaties vanaf 1975

Hieronder vindt u mijn complete publicatielijst. Tevens vindt u er een link naar enige (nog) ongepubliceerde lezingen.

Websites van belang

Zie hieronder websites waarbij ik betrokken ben

Columns NRC

In NRC publiceerde ik maandelijks een column, vaak over onderwijs en universiteit. Ik ben daarmee gestopt omdat ik er steeds minder ruimte kreeg, zowel qua omvang als qua inhoud. Hieronder vindt u een selectie van die columns. Sinds 2009 (sept.) zijn die ook op het web te vinden.

No known ancillary activities

edit contact information edit tabs